AİLEDE AHLAK EĞİTİMİ





 ÖN SÖZ

Bu kitap, çocukları için sorumluluk ve endişe duyan anne babalara, büyük anne ve büyük babalara, öğretmenlere ve tüm yetişkinlere yardımcı olmak amacıyla hazırlanmıştır."Kendimi geliştirmek istiyorum. Sorunlar çıkmadan hazırlıklı olmak istiyorum. Kendi annem babamdan daha iyi bir yetişkin olmak istiyorum. Çevremde korkunç hatalar yapan, her şeye başkaldırmış ergen ve gençlerden korkuyorum. Bir hata yapmak istemiyorum." diyenler, bu kitapta aradıklarını bulabilirler.

"Çocuk eğitimi konusunda bilgilenmeye kimlerin ihtiyacı vardır?" sorusuna, "tüm anne babaların" diyenler olduğu gibi, "bazılarının" diyenler de olabilir. Çocuk eğitimi konusunda kendilerini eksik görmeyen veya herhangi bir bilgiye ihtiyaçları olmadığına inananlar, şunları söylerler: "Bu çocukta bir anormallik var. Ahmet'in uyum sorunu var. Hatice adam olmaz. Rukiye aşırı hareketli." Böyle çocukların ebeveynleri, bu tür sözlerle, yargılamalarla suçu çocukların üzerine atarlar, oysa kendi beceriksizliklerinin veya yanlış davranışlarının farkında bile değildirler.

Bazı anne babalar, çocuk eğitimine ihtiyaçları olmadığını ispat etmek için şu gerekçeleri ileri sürerler: "Çocuğumu seviyorum ya, daha başka neye ihtiyacım var. Şu sıralar hiç önemli bir sorunumuz yok. Sorunu olan çocukların ebeveynleri okusun bu kitapları veya onlar katılsın bu kurs, seminer ve konferanslara. Çocuklarımız küçük, daha çok zamanımız var. Sorunlu çocuklar daha çok parçalanmış ailelerden çıkar. Sorunlu çocukların çoğu, alkolik, kumarbaz vb. ailelerde yetişir. Biz cahil birisi miyiz? Hiç kimse çocuklarımı nasıl yetiştireceğimi bana öğretecek durumda değildir. Çocuk eğitimi konusunda konuşanlar ve yazanlar, sanki kendileri çok iyi çocuk yetiştirmiş gibi konuşuyorlar, yazıyorlar."

Çocuk eğitimi konusunda eğitime ihtiyaç duymayanların yanında bu konuda istekli olanlar da vardır ve bunların bazı gerekçeleri şunlardır: "Anne babamın beni yetiştirirken yaptıkları hataları ben yapmak istemiyorum. Kendi çektiğim acıları, kırgınlıkları, çocuğuma yaşatmak istemiyorum. Komşumun, çocuğuyla yaşadığı sorunlar bizim evde de yaşanmasın. Çocuğum ergenlik yaşına geldiğinde onunla iletişimi kaybetmek istemiyorum. Çocuğumda son zamanlarda istemediğim değişiklikler olmaktadır. Her şeyi onlar için yapıyorum, ama yine de çocuklarımla sağlıklı bir iletişim kuramadım."

Çocuk eğitimi, aile eğitimi, iletişim vb. konularda bilgi eksikliklerini kabul etmeyenler, diğer birçok konuda kitap okuyup, programlara katılabilmektedirler. İyi bir pilot veya sürücü olmak, iyi yüzebilmek, iyi tüccar olmak için profesyonel eğitim almak gerektiğini hepimiz kabul ederiz. Ancak iş, aile içi iletişim, iyi bir eş, iyi bir anne baba olmak konusuna gelince, bazılarımız, kendilerini yeterli görürler, bu konuda bir kitap görseler, bir etkinliğe davet edilseler adeta dudak bükerler, hatta bunları yapanlara basit ve lüzumsuz işlerle meşgul olduklarını söylerler. Çünkü onlar, kendilerinin her şeyi bildiğini ve en güzelini yaptığına inanırlar. Dolayısıyla kendilerinin ihtiyaçları olmadığı düşüncesiyle çocuk eğitimi vb. konulardaki eserleri okumayı, seminer gibi etkinliklere katılmayı küçük ve önemsiz görürler. Halbuki bu tür düşünceler, iki yönden doğru değildir. Bu tür eğitimle ilgili kitaplar sadece yeni anne baba olmuş gençler için değil, birkaç tane çocuk yetiştirmiş orta yaş ve üstü yetişkinler için de bir ihtiyaçtır. Çünkü çocuk eğitimi konusunda herkesin eksiği olabilir. Ayrıca bu tür bilgileri yeniden hatırlamaya ihtiyaç vardır. Burada tavsiye edilen davranışların hayata geçirilmesi veya devam edebilmesi için, bildiklerimize zaman zaman yeniden ulaşmak önemlidir. Bu açıdan bu eserin bir anlamda el kitabı olma özelliği vardır.

Bu kitabın bir özelliği de anne babaları suçlamadan onlara yol gösteren bir üslûpla hitap etmesidir. Çünkü bazı kitaplarda psikolog ve eğitimciler, konuyu öyle sunmaktadırlar ki, bunu okuyan veya duyanlar suçluluk duygusuna kapılabilmektedirler. Halbuki insanlarımızda suçluluk duygusu yerine sorumluluk duygusunu geliştirmek ve buna bağlı olarak davranışlarında olumlu değişim üzerinde durmak daha önemlidir.

Bu kitabın bir diğer özelliği de son yıllarda yaygın olan tercüme kitapların etkisinde kalmadan kaleme alınma gayreti içinde hazırlanmasıdır. Çünkü düşünce hayatında, değişik zamanlarda farklı düşünce ve anlayışlar yaygınlaşır. Bu anlayış ve uygulamalar, tüm dünyayı olduğu gibi bizi de doğrudan veya dolaylı olarak etkilemektedir. Elbette bu ülkede, bu dünyada yaşayan herkes gibi, benim de çevremde olan bitenden, yazılan çizilenden etkilenmemem mümkün değildir. Ancak şunu söyleyebilirim: Günümüzde yaygın olan moda akımların düşüncelerine karşı oldukça dikkatli olmaya çalıştım. Buna rağmen hatalarım olmuş olabilir. Bu ve her konuda, yazılı veya sözlü görüş bildireceklere şimdiden teşekkür ediyorum.


İÇİNDEKİLER


Ön söz  

                                                                                                                                   

GİRİŞ                                                                                                                                  

Ahlakın Tanımı ve Gerekliliği                                                                                                

Kişilik vet Ahlak                                                                                                                            

Ahlakın Değişmesi Sorunu                                                                                                      

Ahlak Eğitimi                                                                                                                              

Ahlak Eğitiminin Amacı ve Önemi                                                                                                      

Çocuğun Eğitiminde Ailenin Önemi                                                                                          

Ailede İletişim, Disiplin ve Anne Baba Tutumları                                                                              

AİLEDE AHLAK EĞİTİMİNDE İLKELER                                                                                          

Çocuklar Gelişim Özelliklerine Göre Eğitilmelidir..                                                                        

Ailede İyi Bir İletişim Ortamı Oluşturulmalıdır        ..                                                                    

Ahlak Eğitimine Çocuğun Doğumuyla Başlanmalıdır..                                                                  

Dengeli Bir Disiplin Sahibi Olunmalıdır                                                                                          

Ödül ve Ceza Yerinde Kullanılmalıdır                                                                                          

Çocuğa İyi Örnek / Model Olunmalıdır                                                                                          

Çocuk Okulda da Takip Edilmelidir                                                                                          

Bireysel Ayrılıklar Dikkate Alınmalıdır                                                                                          

Kuşak Çatışmasına Dikkat Edilmelidir                                                                                          

Aile Bireyleri Birlikte Hareket Etmelidir                                                                                          

İyi Arkadaş Edinmesi Sağlanmalıdır                                                                                          

Arkadaşlarıyla İyi Geçinmesi Gerektiği Öğretilmelidir…….                                                                  

Kitle İletişim Araçlarının Zararlarından Korunmalıdır……..                                                                  

Somut Örnekler Gösterilmeli ve Fırsatlar Oluşturulmalıdır…                                                          

Ahlaki Davranışlar Hakkında Bilgi Verilip Açıklama Yapılmalıdır..                                                  

Vicdan ve Öz Denetim Kazandırılmalıdır        ……….….                                                                      

Çocuk Karşı Cinsin Kimliğine Özendirilmemelidir..                                                                        

Çocuk Kandırılmamalı, Verilen Söz Tutulmalıdır…                                                                        

Başkalarıyla Konuşurken de Çocuklar Eğitilmelidir                                                                              

Çocukla Birlikte Geçirecek Vakit Ayrılmalıdır                                                                              

Sevgi ve Şefkatle Davranılmalıdır                                                                                          

Hoşgörülü ve Yumuşak Davranılmalıdır                                                                                          

Çocuk, Aşağılanmaktan, Olumsuz Sıfat ve Tanımlamalardan


Uzak Tutulmalıdır……….    

                                                                           

Çocuğa İyi Bir Benlik Kazandırılmalıdır                                                                                          

Çocuğa Kendine Güven Duygusu Kazandırılmalıdır                                                                              

Ahlaki Davranışların Oluşması Çerçevesinde Sorumluluk Verilmelidir  


 Ahlaki Davranışların Alışkanlık Haline Getirilmesine Çalışılmalıdır..                                                

Çocuğun İradesi Güçlendirilmelidir                                                                                          

Çocuğa Her Şeyi Yasaklamak Yerine Alternatifler Sunulmalıdır..                                                    

Çocuğun İyi, Doğru, Güzel Davranışları Teşvik Edilmelidir                                                                  

İstenmeyen Davranışlar Düzeltilmelidir                                                                                          

Çocuk Yaptığı Davranışlar Üzerine Düşündürülmelidir….      

                                                             

Çocuğun Yaşına Uygun Olmayan Kurallar Koyulmamalıdır                                                                  

Makul Olmayan İsteklerde Bulunulmamalıdır                                                                              

Çocuğun Duyguları Anlaşılmaya Çalışılmalıdır        .                                                                      

Çocuğun Duygularını İfade Etmesine İmkan Verilmelidir                                                                  

Çocuğa Duygularını Kontrol Etmesi Öğretilmelidir                                                                              

Çocuğun Temel Eğilimleri ve Duyguları Yönlendirilmelidir                                                                  

Toplumsal Duygular Zaafa Dönüştürülmemelidir                                                                          

Ahlak Eğitimi Gerçek Hayatı Unutturmamalıdır                                                                              

Çocuğun Kendine ve Başkasına Duyduğu Saygı Artırılmalıdır                                                      

Yüksek ve İnce Duygulara Yönlendirilmelidir                                                                              

Çocuğun Eğitimi Sadece Anneye Bırakılmamalıdır                                                                              

Çocuk Daha Küçükken Kitapla Tanıştırılmalıdır                                                                              

Çocuğun İdeal, Uslu Bir Çocuk Olmasını Beklemekten Vazgeçilmelidir                                          

Çocuktan Uslu Duracağına Dair Söz İstenmemelidir                                                                    

Çocukların Oyunları Ahlak Eğitiminde Değerlendirilmelidir                                                                  

Gerektiğinde Özür Dilemesi  Özür Dileyeni Bağışlaması Gerektiği Öğretilmelidir                              

Çocukların Soruları Ciddiye Alınmalıdır                                                                                          

Çocuklar Yavaş Yavaş İş Yapmaya Alıştırılmalıdır                                                                              

Çocuğun Örnek Alabileceği Kahraman ve İdealler Gösterilmelidir                                                      

Çocukların Korkuları Küçümsenmemelidir                                                                                          

Hikaye ve Masallardan Yararlanılmalıdır                                                                                      

Atasözleri ve Veciz Sözlerden Yararlanılmalıdır                                                                              

Kardeş Kıskançlığına Meydan Verilmemelidir                                                                              

Çocuk Başkalarıyla Kıyaslanmamalıdır                                                                                          

Çocuğun Deneyerek Öğrenmesine Fırsat Verilmelidir                                                                  

İyinin, Güzelin Zevki Tattırılmalı, Kötünün, Yanlışın Zevki Tattırılmamalıdır                                          

Olumlu Davranışlar Üzerinde Durmalı, Yanlışlarla İlgilenmiyormuş Gibi Görünülmelidir                  

Sıradan Olaylar Ahlaki İlkelere Götüren İbret Derslerine Dönüştürülmelidir                                          

Çocuk Tehdit Edilmemelidir                                                                                                        

Çocuk Şiddetten Korunmalıdır                                                                                                      

İstekler Bağırıp Çağırılmadan İletilmeye Çalışılmalıdır….                                                              

Çocuğun Öfke ve Huysuzlukları Soğukkanlılıkla Karşılanmalıdır……                                                      

Kişinin Özgürlüğü İle Toplumun Kuralları Arasında Denge Sağlanmalıdır…..                                          

Anne Baba Davranışlarından Dolayı Hep Kendini Suçlamamalıdır…..                                          

Yılmadan Sabırla Eğitime Devam Edilmelidir        ……..                                                                

Körü Körüne Çocuk Yetiştirme Yöntemlerine Bağlanılmamalıdır……                                                        

SONUÇ                                                                                                                                            

KAYNAKÇA